یکی از مشکلات رایج ایرانیان مقیم کانادا، چکی است که در ایران (برای مثال بابت فروش ملک، تسویهٔ بدهی، یا معاملهٔ تجاری) صادر شده اما برگشت خورده و وصول نشده. چون صادرکننده و شاکی معمولاً در دو کشور مختلف هستند، پیگیری این نوع چک از راه دور نیاز به شناخت مسیر درست دارد. این صفحه سه مسیر قانونی موجود را معرفی میکند.
مسیر اول: اجرای ثبت اسناد و املاک
برای چکهایی که توسط بانکهای ایرانی صادر شدهاند، سریعترین مسیر معمولاً مراجعه به ادارهٔ اجرای ثبت اسناد و املاک است. این مسیر نیاز به اصل چک و گواهی عدم پرداخت صادرشده از سوی بانک محالعلیه دارد و بدون نیاز به برگزاری دادرسی کامل دادگاهی پیش میرود. نکتهٔ مهم این است که این مسیر فقط علیه صادرکنندهٔ چک قابل استفاده است، نه ظهرنویسان.
مسیر دوم: دعوای حقوقی در دادگاه
در این مسیر، مطالبهٔ وجه چک بههمراه خسارت تاخیر تادیه از طریق دادگاه پیگیری میشود. برخلاف اجرای ثبت، دعوای حقوقی میتواند علیه صادرکننده، ظهرنویسان، و ضامنین بهطور تضامنی مطرح شود — یعنی محدودیت مسیر اول را ندارد. در مقابل، این مسیر معمولاً زمانبرتر است چون از طریق دادرسی کامل دادگاهی پیش میرود.
مسیر سوم: شکایت کیفری
در شرایط خاص و در چارچوب مواعد قانونی (از جمله مهلتهای ششماهه برای اقدام)، امکان طرح شکایت کیفری علیه صادرکنندهٔ چک نیز وجود دارد. این مسیر فقط علیه صادرکننده قابل طرح است و معمولاً در کنار جنبهٔ تنبیهی، امکان وصول مبلغ را نیز فراهم میکند؛ اما رعایت دقیق مواعد قانونی در این مسیر اهمیت زیادی دارد.
کدام مسیر مناسب پروندهٔ شماست؟
انتخاب مسیر درست به عوامل متعددی بستگی دارد: نوع چک (بانکی یا غیربانکی)، اینکه چه کسی طرف دعوا قرار میگیرد (فقط صادرکننده یا ظهرنویسان هم هستند)، مهلتهای قانونی سپریشده از تاریخ برگشت چک، و هدف اصلی شما (سرعت وصول در مقابل جامعیت پیگیری). این تصمیم بهتر است بعد از بررسی مشخصات دقیق چک و پرونده گرفته شود.
وقتی صادرکننده در دسترس نیست
اگر صادرکنندهٔ چک قابل دسترسی نیست یا نشانی دقیقی از او در دست نیست، معمولاً باید همزمان با پیگیری چک، به سراغ شناسایی نشانی و اموال بدهکار هم رفت تا در صورت صدور حکم، امکان اجرای واقعی آن نیز وجود داشته باشد.
سوالات متداول
آیا برای پیگیری چک باید به ایران سفر کنم؟
در بسیاری موارد نه؛ با تنظیم وکالتنامه از کانادا، وکیل در ایران میتواند پرونده را پیگیری کند.
چقدر طول میکشد تا مبلغ چک وصول شود؟
این موضوع به مسیر انتخابشده و شرایط پرونده (از جمله همکاری یا عدمهمکاری طرف مقابل) بستگی دارد و از قبل قابل تضمین نیست.
اگر چک از طرف شرکت صادر شده باشد چطور؟
در این حالت، بسته به نوع شرکت و امضاکنندگان چک، ممکن است افراد دیگری هم در مسئولیت سهیم باشند؛ این موضوع نیازمند بررسی اسناد شرکت است.
برای بررسی مسیر مناسب وصول یک چک برگشتی در ایران، با شمارهٔ +1 647 283 9003 تماس بگیرید یا درخواست مشاوره ارسال کنید.